اللّهُمَّ كُنْ لِوَلِيِّكَ الْحُجَّةِ بْنِ الْحَسَنِ صَلَواتُكَ عَلَيْهِ وَعَلى آبائِهِ في هذِهِ السّاعَةِ وَفي كُلِّ ساعَةٍ وَلِيّاً وَحافِظاً وَقائِدا ‏وَناصِراً وَدَليلاً وَعَيْناً حَتّى تُسْكِنَهُ أَرْضَك َطَوْعاً وَتُمَتِّعَهُ فيها طَويلاً
سه شنبه ٠٤ مهر ١٣٩٦

چکیده

گسترش جامعه جهانی و همچنین پیشرفت فناوری و تغییر در نگرش مردم در دنیای امروزی مدیران را بر آن می دارد تا روشهای جدید را جایگزین روشهای پیشین در نشر اطلاعات نمایند. گزینش نیروی انسانی از آن جهت که ، سرنوشت شغلی مردم در ارتباطات بیش از سایر اجزاء منابع انسانی دارای اهمیت است. لذا اطلاع رسانی از شیوه های عمل و اجرای آن نیز دارای اولویت است. چالشهای گذشته و حال گزینش در کشورمان مدیران را متقاعد می سازد که اطلاع رسانی دقیق ، شفاف و جامع از عملکرد خود و همچنین فرایند گزینش ارائه نمایند.

 

کلمات کلیدی:

ارتباطات ، رسانه ، اطلاع رسانی – گزینش منابع انسانی ، روابط عمومی ، فناوری ارتباطات

 

تعریف اطلاع رسانی:

پیش از آنکه درخصوص اهمیت اطلاع رسانی و ضرورتهای آن در امر گزینش بپردازیم ، ابتدا تعریفی از مفهوم دانش اطلاع رسانی را ارائه می نمائیم. اطلاع رسانی علمی است که به مطالعه و بررسی شیوه های گوناگون تولید دانش ، گردآوری منابع اطلاعاتی ( کتاب ، نشر ، لوح فشرده ، پایگاههای اطلاعاتی ، اینترنت و......) سازماندهی ، بازیابی و اشاعه این منابع و محلهای اطلاعاتی می پردازد و تلاش مینماید که در کار و زمان کاربران صرفه جوئی نماید.

 

ویژگیها و اهداف اطلاع رسانی موفق:

اطلاع رسانی موفق زمانی صورت می گیرد که به نکات ذیل دقت شود:

1- تحت تأثیر قرار گرفتن افکار عمومی

یکی از ویژگیهای رسانه خوب و یا روابط عمومی قوی آن است که بتواند حجم و تعداد یادی از مخاطبین را تحت تأثیر قرار دهد.

2- افزایش بهره وری و کارآئی:

آنچه که امروزه بسیاری از سازمانها و شرکتها به دنبال آن هستند اطلاع رسانی دقیق از نحوه ارائه سازمانی است که ارائه می نمایند. به این دلیل میزان رضایتمندی مخاطبین و خدمات گیران پیگیر و در نهایت بهره وری سازمانی افزایش مییابد.

-3 دستیابی به اهداف سازمانی و سودهی بیشتر سازمانها با بهره گیری از ابزارهای مختلف و معرفی بهتر و بیشتر خود کالاو خدمات بیشتری را عرضه نموده و در نهایت به هدف خود که تعالی سازمانی و کسب سود بیشتر است و دست می یابند.

 

آیا گزینش کشور در اطلاع رسانی سیاسی موفق بوده است؟

نگاهی به گذشته گزینش ها را نشان می دهد که این نهاد در معرفی خود و ارائه کارنامه در طی سالیان گذشته چندان موفق نبوده است.

 

برخی از دلائل این عدم موفقیت عبارتند از:

1-      عدم وجود یک واحد مستقل در امر اطلاع رسانی

2-      حاکمیت نگاه امنیتی بر گزینش کشور

3-       وجود برخی از موانع و و محدودیتهای قانونی

از نکات مهم و اساسی در امر اطلاع رسانی داشتن باور و اعتقاد به این امر است. در گذشته دیدگاه مدیران گزینش کشور دائر بر گسترش امر اطلاع رسانی نبوده است و عموماً به دلایل خاص از این موضوع دوری جسته اند. مدیران خود را از دسترس خبرنگاران ور سانه ها دور نگه داشتند و از ارائه آمار و اطلاعات بدلایل امنیتی خودداری می نموده اند البته دلیل این امر از نگاه آنان شناسایی توسط متقاضیان رد صلاحیت شده عنوان می گردید و از سوی دیگر موانع حقوقی و قانونی را مانع انتشار اخباری می دانستند. از آنجا که امر اطلاع رسانی کاری به ماهوی پرونده های افراد و داوطلبان ندارد از این امر نمی تواند مانع اجرای اطلاع رسانی شود. همچنین استدلال دیگر آنها تا پیش از این عدم اطلاع رسانی در خصوص عملکرد گزینش را وجود بار منفی می دانستند که باعث ایجاد اهمیت در اذهان جامعه مردم می گردد. این استدلال از آنجا بسط یافته بود که اگر آمار افراد رد صلاحیت شود و همچنین متقاضیان ورود به دستگاههای دولتی منتشر گردد باعث بروز مشکلاتی در نزد جامعه خواهد شد. در پاسخ باید گفت که آمار رد صلاحیت شدگان که هم اینک منتشر می شود ( کمتر 3/0) حاکی از آن است که در صورتی که گزینش افراد بر اساس تعاریف و مبانی قانونی وشرعی صورت پذیرفته باشد که کمتر از 3/0 از داوطلبان رد صلاحیت شده باشند این می تواند مبنایی برای تشویق گزینشگران و نویدی برای نظام اداری کشور باشد.

نهاد گزینش کشور باید فرایند گزینش را با درستی و با شفافیت به داوطلبان بیان نماید و همچنین ضرورت و اهمیت اجرای گزینش را تغیین کند و از طریق رسانه های جمعی این اطلاعات را منتقل و ضرورت انتخاب نیروهای خلاق ، مومن و متخصص را جهت افزایش بهره وری سازمانی و دوری و کاهش فساد اداری گوشزد نماید. همچنین داوطلبان را از حقوق خود بر اساس ضوابط و قانون و آئین نامه های مربوط آگاه سازی آنچه که هم اینک در اذهان داوطلبان و عوام مردم از گزینش وجود دارد پرسیدن سوالاتی در خصوص احکام توسط افرادی خشک و خشن می باشد و همچنین مردم ضرورت درج مهر حضور در انتخابات را مبنایی برای گزینش و ورود به دستگاه اجرائی می دانند اما مسلم این است که این همه کار گزینشگران نیست و بدنه گزینش کشور امر به اینگونه عمل نمی نمایند. لیکن چون تاکنون اطلاع رسانی دقیق و جامعی از سوی نهاد گزینش و واحدهای گزینشی کشور صورت نگرفته است کماکان آسمان گزینش کشور غبارآلود و در بسیاری از مواقع همکاران صدیق و زحمتکش گزینش آماج حملات و تهمتها قرار می گیرند.

با توجه به ویژگیهای امر گزینش ، در تهیه و تدوین اخبار و اطلاع رسانی باید توجه داشت که به جای پرداختن به اخباری که حول محور اشخاص و افراد حقیقی باز می گردد. باید به عناصر اصلی خبر پرداخت و از حواشی باید گذشت همچنین در انتقال و انتخاب اخبار گزینش باید به نیازهای خاص مخاطبان علی الخصوص قوانین و آئین نامه های مرتبط پرداخت.

همانگونه که قبلاً نیز یادآوری گردید یکی از مهمترین عوامل در امر اطلاع رسانی آن است که نیاز و علت و شجره وجودی گزینش و ضرورت آن به مخاطبین یادآوری شود. یکی از وظایف اصلی ارتباطات و اطلاع رسانی در گزینش توجه به افکار عمومی است. واحد رسانه ای می تواند با کسب نظر و آراء و نظرات مخاطبین و مراجعین و داوطلبان دیدگاه افکارعمومی و جامعه را در خصوص گزینش و فرایند جذب نیروی انسانی در کشور مورد بررسی قرار دهد.

نقاط ضعف را شناسایی و راهکارها و پیشنهادات مفید را جهت اصلاح فرایند جمع آوری و به مدیران و تحقیقگران و کارشناسان منتقل نماید. طبیعی است که اگر نهاد گزینش کشور از این امر غافل گردد مخاطبان ( داوطلبان) به سوی رسانه های غیر رسمی خواهند رفت که این امر سلب اعتماد عمومی و بروز و ظهور اطلاعات غلط و گمراه کننده و گسترش شایعات خواهد شد. همچنانکه در گذشته نه چندان دور شاهد بروز چنین شایعاتی در خصوص کارگزاران گزینش و عملکرد واحدهای گزینشی در کشور بوده ایم.

به طور کلی نهاد گزینش کشور ( هیأت عالی گزینش) در راستای انجام وظیفه اطلاع رسانی باید 3 اقدام کلی را انجام دهد. این اقدامات عبارتند از:

1-     اطلاع رسانی از عملکرد خود

2-     اطلاع رسانی و تبین اهمیت گزینش

3-     اطلاع رسانی به مردم و داوطلبان از فرایند گزینش ودستور العمل قوانین

4-     اطلاع رسانی به داوطلبان در خصوص نحوه پیگیری حقوق و مطالبات قانونی

 

یک نکته بسیار مهم در کار روابط عمومی و علی الخصوص واحد رسانه ای گزینش کشور آن خواهد بود که از انتشار اخبار غیر موثق و اخباری که نیاز به جوابیه ( تکذیب و....) دارد جلوگیری نماید. واحد رسانه ای قوی در گزینش کشور می تواند مدخلی برای جذب آراء متخصصان باشد. وقتی که یک نهاد یا دستگاه علی الخصوص نهاد گزینش کشور که همواره در معرض اتهام و انتقاد بوده است با مردم تعامل ایجاد نموده و ارتباط بر قرار نماید در واقع این آمادگی را در خود ایجاد نمود. که انتقادات را بپذیرد ، شفاف عمل کند و اعتماد سازی نماید. گزینش کشور نیز همانند برخی از دستگاههای اجرائی در این خصوص ضعیف عمل نموده است. در این جا لازم است به برخی از نکات مهم سخرانی مقام معظم رهبری در جمع کارگزاران ( 9 تیر ماه 86) اشاره نمائیم:

« برخی ایراد خواهند گرفت ، این ایرادها همیشه هست ، بعضی از این ایرادها واقعاً از روی دلسوزی هم هست ، نه اینکه همه مغرضانه باشد. باید برای مردم توضیح داد. ایرادی که من به این دولت وارد می کنم. این است که توضیح دادنشان به مردم کم است این روابط عمومی های شما در بخشهای مختلف باید فعال عمل کنند آن کسانی که دلسوزانه انتقاد می کنند با این تبیین ، با این توضیح دلشان آرام می گیرد ، همه البته نه»

 

اطلاع رسانی از دیدگاه حضرت علی (ع(

آنقدر موضوع اطلاع رسانی دقیق دارای اهمیت است که در خطبه ای آن حضرت در نهج البلاغ به آن پرداخته است این موضوع می تواند فصل الخطاب مدیران نهاد گزینش باشد و وظیفه آنان را در امر اطلاع رسانی دو چندان می نماید.

 

امام علی (ع) در فرازی از خطبه نامه 53 خود به مالک می فرمایند:

هر گاه رعیت بر تو بدگمان گردد ، عذر خویش را آشکار ساز ، با آنان در میان بگذار ، با این کار از بدگمانی نجاتشان بده که این کار ریاضتی برای خودسازی تو است و این پوزش خواهی تو آنان را به حق وا می دارد.

 

حضرت علی (ع) علاوه بر اهمیت موضوع اطلاع رسانی رعایت حرمتها و معذورات را در این امر در نظر می گیرند و در این جملات به برخی از وظایف و تکالیف کارگزاران گزینش در امر اطلاع رسانی اشاره دادند.

ایشان می فرمایند:

به خدا سوگند اگر بخواهم خبر دهم که هر یک از از شما راه آمد و شدش کجاست و هم از تمامت شؤنش، اما نگرانیم همه از این است که در مورد من به رسول خدا(ص) کافر شوید بدانید که آن هم را به یارانی راز دار و مورد اطمینان می سپارم.

 

آن حضرت در ادامه می فرمایند:

مبادا در گزینش نویسندگان بر تیزهوشی و اطمینان شخصی و خوش باوری خود تکیه کنی زیرا افراد زیرا با ظاهر سازی و خوش خدمتی نظر زمامداران را به خود جلب می نمایند.


پیشنهادات در راستای گزینش اطلاع رسانی در گزینش

برای ایجاد ارتباط بیشتر و بهتر گزینش با افکار عمومی و مخاطبان و داوطلبان ایجاد راهکارهای صحیح با اخذ نظر از متخصصان علم ارتباطات ضروری به نظر می رسد لیکن آنچه که امروزه می توان به صورت کلی از آنها در امر اطلاع رسانی بهره جست برخی راهکارهایی است که در ذیل به آن ها اشاره می گردد. البته با توجه به ویژگیهای خاص گزینش و شرایط آن لازم است کار گروهی متشکل از متخصصان علم ارتباطات و کارشناسان گزینش راهها و شیوه های بدیع و نو در امر اطلاع رسانی ارائه نمایند.

 

تشکیل شورای مشورتی ارتباط با رسانه در هیأت عالی گزینش

1-     ایجاد روابط عمومی و یا واحد رسانه ای در هیأت عالی

2-     انتخاب یک کارشناس خبری در هر هیأت مرکزی جهت جمع آوری اخبار و انتقال به هیأت عالی

3-     راه اندازی وب سایت جهت اطلاع رسانی و ایجاد پایگاه

4-     راه اندازی واحد پژوهش و افکار سنجی جهت بررسی نیازهای داوطلبان

5-     برگزاری همایشهای علمی جهت تبیین نقش و جایگاه گزینش و اطلاع رسانی نتایج آن

6-     اختصاص بخشی از بودجه هیأت عالی جهت انجام پژوهشهای کاربردی و دعوت از صاحبننظران جهت

7-     انجام پژوهشها و درج مقالات و اطلاع رسانی از نتایج حاصله

8-     گسترده نمودن تعامل مدیران گزینش کشور با سایر مدیران

9-     نشست با علما و دانشمندان و کسب آراء و نظرات آنها و انتشار نتایج آن

10- توزیع بروشورهای تبلیغاتی بین داوطلبان استخدام

11- برگزاری مناظره های علمی و تخصصی در سانه ملی

12- اشاعه الکترونیکی اطلاعات همانند پست صوتی و الکترونیکی ، تابلو اعلانات الکترونیکی ، اینترنت و...
 
اختصاص شماره پیام کوتاه جهت اخذ نظر مراجعین

 

منابع:

-          نهج البلاغه ، نامه شماره 53

-           نهج البلاغه ، خطبه 174

-          یوسفی – احمد – اطلاع رسانی ، دایره المعارف ق جمادی و اطلاع رسانی ، جلد 1

-          www.leader.ir

-          www.Mediacultuve.blogsky.com

-           www.rasaneh.org